16. sólartímabilið: Haustjafndægur

Þú veist kannski að sólstöður og jafndægur gefa til kynna árstíðaskipti á jörðinni, en manstu hver er hver? Eru þetta bara mismunandi nöfn á sama hlutnum? Sólstöður og jafndægur eru eins konar andstæður.

Árstíðirnar á jörðinni breytast vegna þess að plánetan hallast örlítið á ásnum sínum þegar hún ferðast um sólina. Þetta þýðir að mismunandi staðir á jörðinni fá meira eða minna sólarljós á mismunandi tímum árs. Ef jörðin væri ekki hallandi myndi sólin alltaf virðast vera beint fyrir ofan miðbaug, ljósmagnið sem tiltekinn staðsetning fær væri ákveðið og engin árstíð. Það væri heldur engin þörf á að merkja jafndægur eða sólstöður.

Vegna þess að jörðin hallar á ás sínum varðandi brautarplanið um sólina eru mismunandi hlutar yfirborðs hennar í beinu sólarljósi á öðrum tímum ársins.

Sólstöður verða í júní (20. eða 21.) og desember (21. eða 22.). Þetta eru dagarnir þegar leið sólarinnar á himni er lengst norður eða suður frá miðbaug. Vetrarsólstöður jarðar eru stysti dagur ársins og sumarsólstöður þess lengstu. Á norðurhveli jarðar markar júnísólstöður upphaf sumars: Norðurpóllinn hallar næst sólinni og sólargeislar eru beint yfir krabbameinsveðrinu. Desembersólstöður marka upphaf vetrar: Á þessum tímapunkti hallar suðurpóllinn næst sólinni og sólargeislar eru beint yfir loftsteinasvæði Steingeitarinnar. (Á suðurhveli jarðar eru árstíðirnar öfugar.)